System podzielonej płatności, czyli split payment, od kilku lat funkcjonuje w polskim systemie podatkowym. Wielu przedsiębiorców z jednoosobową działalnością gospodarczą zastanawia się, czy mogą opłacić tylko VAT z faktury, a kwotę netto przelać w innym terminie.
Na czym polega mechanizm split payment?
Split payment to mechanizm, w którym płatność za fakturę jest automatycznie dzielona na dwie części:
- kwota netto – trafia na zwykły rachunek rozliczeniowy sprzedawcy
- kwota VAT – wpływa na specjalny rachunek VAT, do którego dostęp jest ograniczony
Płatność w tym systemie realizowana jest poprzez specjalny komunikat przelewu. Nabywca musi wskazać kwotę brutto, wartość VAT, numer faktury oraz NIP sprzedawcy.
Czy można zapłacić tylko VAT z faktury?
Tak, istnieje możliwość zapłacenia tylko podatku VAT z faktury za pomocą split payment. Taka opcja przydaje się np. wtedy, gdy przedsiębiorca nie ma w danym momencie środków na pokrycie całej faktury, ale chce uniknąć zaległości podatkowych po stronie sprzedawcy. Przelew VAT można wykonać niezależnie od zapłaty kwoty netto.
Warunkiem jest jednak to, że nabywca zna dokładną kwotę VAT z faktury oraz jej numer. Banki umożliwiają wykonanie takiego przelewu poprzez zaznaczenie w komunikacie split payment wyłącznie podatku VAT. System rozdzieli środki tak, by tylko ta część trafiła na konto VAT kontrahenta.
Kiedy warto zapłacić tylko VAT?
Opcja ta może być pomocna w kilku przypadkach:
- ochrona relacji biznesowych – sprzedawca otrzymuje VAT, co pozwala mu zachować płynność finansową i terminowo rozliczyć się z fiskusem
- częściowe regulowanie zobowiązań – gdy kupujący nie ma środków na całość, może sukcesywnie uiszczać należności
- przypadki sporów co do wartości netto – nabywca może zapłacić bezsporną część VAT, kontynuując ustalenia w sprawie reszty
Czy sprzedawca może wymagać zapłaty tylko VAT?
Nie. Sprzedawca nie ma prawa żądać od nabywcy, by ten zapłacił tylko VAT. Płatność za fakturę powinna obejmować zarówno kwotę netto, jak i VAT. Jednak z praktycznego punktu widzenia, sprzedawca może przyjąć częściową płatność w postaci VAT, mając świadomość, że nabywca ureguluje resztę w późniejszym terminie.
Konsekwencje zapłaty tylko VAT z faktury
Choć przepisy nie zakazują takiego działania, warto mieć na uwadze pewne konsekwencje:
- nie reguluje to całego zobowiązania – faktura nadal uznawana jest za nieopłaconą w pełni
- może prowadzić do roszczeń – sprzedawca może naliczyć odsetki od części netto
- nie chroni przed sankcjami – jeśli obowiązuje mechanizm obligatoryjny split payment, brak pełnej zapłaty w terminie może rodzić ryzyko dla kupującego
Dodatkowo, z punktu widzenia ewidencji i księgowości, taka płatność wymaga dokładnego oznaczenia, by nie wprowadzać chaosu w rozliczeniach.
Kiedy split payment jest obowiązkowy?
Od listopada 2019 roku split payment w niektórych branżach jest obowiązkowy. Dotyczy to transakcji powyżej 15 000 zł brutto i towarów lub usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT (np. stal, elektronika, usługi budowlane). W takich przypadkach kupujący ma obowiązek użyć mechanizmu podzielonej płatności do całej faktury – nie tylko do VAT.
Split payment daje techniczną możliwość zapłaty samego podatku VAT z faktury. Może to być przydatne w sytuacjach przejściowych problemów z płynnością finansową. Jednak nie zwalnia to z obowiązku uregulowania całej kwoty faktury i nie stanowi pełnego rozliczenia transakcji. Warto korzystać z tej opcji świadomie, informując kontrahenta i dokumentując wszystkie etapy płatności.
Wskazówka: Jeśli często korzystasz z mechanizmu split payment, rozważ ustawienie wzorców przelewów w bankowości elektronicznej, by usprawnić proces płatności i unikać pomyłek.
