Import towarów z Chin to jeden z najpopularniejszych kierunków zakupów zagranicznych wśród polskich przedsiębiorców. Niskie ceny produkcji, szeroka oferta asortymentowa i dostępność praktycznie każdej kategorii produktów sprawiają, że Chiny pozostają dominującym źródłem towarów sprowadzanych spoza Unii Europejskiej. Każda taka transakcja rodzi jednak określone obowiązki celne i podatkowe po stronie importera – w tym obowiązek rozliczenia podatku VAT z tytułu importu towarów.
Import towarów z Chin – podstawy prawne i definicja
Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług importem towarów jest przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego – czyli spoza obszaru celnego Unii Europejskiej – na terytorium Unii Europejskiej. Chiny są państwem trzecim, dlatego każde sprowadzenie towaru z Chin do Polski stanowi import towarów w rozumieniu przepisów o VAT i podlega opodatkowaniu tym podatkiem.
Podatnikiem z tytułu importu towarów jest co do zasady osoba lub podmiot, na rzecz którego jest dokonywane zgłoszenie celne – czyli importer. Obowiązek podatkowy w VAT przy imporcie powstaje z chwilą powstania długu celnego, a w przypadkach szczególnych – z chwilą objęcia towarów określoną procedurą celną.
Procedura celna i zgłoszenie celne
Towary przywożone z Chin do Polski muszą zostać objęte jedną z procedur celnych. Podstawową procedurą dla importu towarów przeznaczonych do obrotu handlowego jest dopuszczenie do obrotu. W ramach tej procedury towar zostaje zwolniony spod dozoru celnego po uiszczeniu należności celnych i podatkowych oraz złożeniu wymaganego zgłoszenia celnego.
Zgłoszenie celne składane jest do właściwego urzędu celno-skarbowego, zazwyczaj przez agencję celną działającą w imieniu importera. Zgłoszenie to stanowi podstawę do wyliczenia:
- cła – naliczanego od wartości celnej towaru według stawek określonych w taryfie celnej Unii Europejskiej
- podatku VAT – naliczanego od podstawy opodatkowania obejmującej wartość celną towaru, cło oraz inne koszty
- podatku akcyzowego – jeżeli towar należy do kategorii wyrobów akcyzowych
Podstawa opodatkowania VAT przy imporcie z Chin
Podstawa opodatkowania VAT przy imporcie towarów nie jest równa cenie zakupu towaru od chińskiego dostawcy. Jest ona szersza i obejmuje kilka składników, które importer musi uwzględnić przy wyliczeniu należnego podatku.
Podstawę opodatkowania VAT przy imporcie towarów stanowi wartość celna powiększona o:
- należne cło i ewentualny podatek akcyzowy
- koszty prowizji, opakowania, transportu i ubezpieczenia poniesione do pierwszego miejsca przeznaczenia na terytorium Unii Europejskiej – jeżeli nie zostały jeszcze uwzględnione w wartości celnej
Wartość celna ustalana jest na podstawie wartości transakcyjnej, czyli ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za towar w momencie sprzedaży na wywóz do Unii Europejskiej. Do wartości transakcyjnej doliczane są m.in. koszty transportu i ubezpieczenia do granicy Unii Europejskiej, jeżeli nie były włączone w cenę zakupu. Zaniżanie wartości fakturowej towarów importowanych z Chin w celu obniżenia podstawy opodatkowania stanowi przestępstwo celno-skarbowe i jest skutecznie wykrywane przez organy celne.
Stawka VAT przy imporcie towarów
Stawka VAT stosowana przy imporcie towarów jest taka sama jak stawka obowiązująca przy sprzedaży danego towaru na terytorium Polski. Oznacza to, że importer nie stosuje jednolitej stawki dla wszystkich importowanych towarów, lecz stawkę właściwą dla danej kategorii towaru:
- stawka 23% – dla większości towarów przemysłowych, elektroniki, odzieży, zabawek, mebli
- stawka 8% – dla wybranych towarów, m.in. niektórych artykułów spożywczych przetworzonych, leków i wyrobów medycznych
- stawka 5% – dla podstawowych artykułów spożywczych, książek i czasopism
- stawka 0% – dla towarów objętych szczególnymi zwolnieniami, m.in. przy eksporcie pośrednim
Jak rozliczyć VAT z tytułu importu – procedura standardowa i uproszczona?
Importer może rozliczyć VAT z tytułu importu towarów na 2 sposoby: w procedurze standardowej lub w procedurze uproszczonej.
W procedurze standardowej VAT od importu jest pobierany przez urząd celno-skarbowy w momencie dopuszczenia towaru do obrotu. Importer uiszcza podatek gotówką lub z depozytu celnego, a następnie – jeżeli jest czynnym podatnikiem VAT – wykazuje go w deklaracji podatkowej zarówno jako podatek należny, jak i naliczony (podlegający odliczeniu). Środki są więc fizycznie angażowane, a ich odzyskanie następuje dopiero w rozliczeniu za dany okres.
W procedurze uproszczonej, uregulowanej w art. 33a ustawy o VAT, czynni podatnicy VAT mogą rozliczyć podatek z tytułu importu towarów bezpośrednio w deklaracji podatkowej – bez konieczności fizycznej zapłaty podatku w urzędzie celno-skarbowym. Procedura uproszczona znacząco poprawia płynność finansową importera, ponieważ podatek należny i naliczony wykazywane są w tej samej deklaracji i wzajemnie się neutralizują, o ile import związany jest z działalnością opodatkowaną dającą prawo do odliczenia VAT.
Warunki korzystania z procedury uproszczonej:
- importer musi być zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT
- towary muszą być zgłaszane do procedury uproszczonej lub procedury normalnej z jednoczesnym złożeniem wniosku o objęcie procedurą z art. 33a
- importer musi przedstawić naczelnikowi urzędu celno-skarbowego zaświadczenie o braku zaległości podatkowych i składkowych lub złożyć stosowne oświadczenie
Odliczenie VAT od importu towarów
Czynny podatnik VAT, który importuje towary na potrzeby działalności opodatkowanej, ma prawo do odliczenia podatku VAT zapłaconego z tytułu importu. Prawo to powstaje w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu, jednak nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał dokument celny potwierdzający dokonanie importu.
Dokumentem uprawniającym do odliczenia VAT w procedurze standardowej jest zgłoszenie celne lub decyzja organu celnego. W procedurze uproszczonej z art. 33a podstawą do odliczenia jest wykazanie importu w deklaracji podatkowej. Brak prawa do odliczenia VAT przy imporcie może wystąpić, gdy towary przeznaczone są do działalności zwolnionej z VAT lub do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą.
Import drobnych przesyłek z Chin a VAT – zmiany od 2021 roku
Do lipca 2021 roku obowiązywało zwolnienie z VAT dla przesyłek o wartości nieprzekraczającej 22 euro. Przepisy unijne zniosły to zwolnienie, co oznacza, że każda przesyłka importowana z Chin – niezależnie od jej wartości – podlega opodatkowaniu VAT. Zmiana ta dotknęła szczególnie przedsiębiorców zamawiających drobny towar z chińskich platform handlowych, którzy wcześniej korzystali ze zwolnienia przy małych zamówieniach testowych lub uzupełnieniowych. Obecnie każda taka przesyłka wymaga prawidłowego zgłoszenia celnego i rozliczenia VAT, co należy uwzględnić przy kalkulacji kosztów importu.
